MTA AR-GE Merkezi

Proje kapsamında, MTA Ar-Ge Merkezinin ana hedef ve amacı nadir toprak elementlerini hem cevherlerden hem de e-atıklardan geri kazanmaktır. Ana hedef nadir toprak elementleri olsa da süreçte lityum, bakır, nikel, kobalt, mangan, gümüş ve altın gibi metaller de geri kazanılacaktır. Bu bağlamda proje 4 alt başlık altında yürütülecektir:

  • Maden sahalarından elde edilen cevherlerden kazanım,
  • Elektronik atıklardan geri kazanım,
  • Floresan lambalardan geri kazanım,
  • Sertifikalı referans malzeme üretimi,

Bu amaçla, MTA Genel Müdürlüğü kampüsü içerisinde pilot ölçekte kurulacak tesiste; E-Atık Söküm ve Hazırlama, Metal Ayrıştırma, Hidrometalurji, Pirometalurji ve Referans Malzeme Üretim üniteleri bulunacaktır.

Kurulacak olan bu tesisteki işlemler esnasında, ihtiyaç duyulan hassas analizler için jeokimyasal ve mineralojik analiz cihazları da temin edilerek mevcut laboratuvarların kapasitesi ve yetkinliği de artırılacaktır.

Maden sahalarından elde edilen cevherlerden kazanım: Nadir toprak elementlerini ihtiva ettiği keşfedilen sahalardan elde edilen cevherlerden, çeşitli zenginleştirme ve saflaştırma işlemleri kullanılarak yüksek saflıkta ve piyasanın ihtiyaç duyduğu nitelikte nadir toprak elementleri kazanılacaktır.

Elektronik atıklardan geri kazanım: NTE içeren her türlü elektronik cihaz, devre kartı, dokunmatik ekran, bilgisayar ve diğer cihaz ekranlarından pirometalurjik ve hidrometalurjik yöntemler kullanılarak nadir toprak elementleri ve lityum, bakır, nikel, kobalt, mangan, gümüş ve altın gibi metaller de geri kazanılacaktır. Son yıllardaki elektriksel dönüşüm neticesinde pil ihtiyacı hızla artmış ve kaçınılmaz olarak pil atığı miktarı da artmıştır. Kurulacak olan geri dönüşüm tesisinde NTE içeren atık pillerden nadir toprak elementlerinin geri kazanılmasının yanı sıra özellikle lityum, bakır, nikel, kobalt, mangan gibi elementler de piyasanın kullanabileceği şekilde geri kazanılacaktır.

Floresan lambalardan geri kazanım: Kullanım ömürlerini tamamlamış floresan lambalarda bulunan nadir toprak elementleri pirometalurjik ve hidrometalurjik yöntemlerle geri kazanılacaktır.

Sertifikalı referans malzeme üretimi: Nadir toprak elementlerini ihtiva eden hammaddelerin ve atıkların analizleri esnasında doğru sonuç alabilmek için sertifikalı referans malzeme kullanmak gereklidir. Bu sertifikalı malzemeye hem ülkemizde hem de dünyada çok ihtiyaç duyulmaktadır. Kurulacak olan tesiste, dünya standartlarında sertifikalı referans malzeme üretilecektir.

MTA AR-GE Merkezi Altyapısı

  1. E-Atık Söküm ve Hazırlama Birimi

    Sabit Maktap

    Parçalayıcı (Shredder)

    Floresan Lamba Kırma Makinası

    Kablo Sıyırma Aleti

    Pülverizatör (Disk Değirmen)

    Çekiçli Kırıcı

    Çubuklu Değirmen

    Bilyalı Değirmen ve Siklon

    PP Konteynerler

    Konveyörler

    Torbalı Toz Tutucular

    Söküm Masası

    Forklift

  2. Metal Ayrıştırma Birimi

    2 Şaftlı Parçalayıcı

    Bant Üstü Manyetik Ayırıcı

    Toz tutma ve filtre sistemi

    Eddy Current separatör

    Çekiçli kırıcı

    Elek sistemi

    Kesici değirmen

    Darbeli Değirmen

    Havalı Siklon Sistemi

    Konveyör bantları

  3. Hidrometalurji Birimi

    Flotasyon Sistemi

    Bilyalı değirmen

    Yüksek Frekanslı Titreşim Elekleri

    Tambur Filtre

    Vakum Filtre Sistemi

    Pres Filtre Sistemi

    PTFE Pervaneli Liç Sistemi

    Otoklav

    SX-IX Sistem

    Tanklar

    Elektrostatik filtre

    Çökelme havuzları

    Stereo Mikroskop

    Kantar

    Hassas Terazi

    Otomatik Pipetler

  4. Pirometalurji Birimi

    Atmosfer Kontrollü Tüp Fırını

    Atmosfer Kontrollü Kabinli Fırın

    Dönüştürücü Fırını

    Anot Fırını

    Anot Döküm Çarkı

    Elektroliz Ünitesi

    Bakır katoduKül Fırını

    İndüksiyon fırını

    SO2 için baca gazı tesisi (FGD)

    SO2 için kireç sütü tesisi

    Hızlı Soğutma Havuzu

    Küpelasyon Üniteleri

    Grafit pota

    Nikel pota

    Platin pota

    Gaz Siklonu

    Eşanjör

    Kompresör

  5. Referans Malzeme Laboratuvarı

    Çeneli kırıcı

    Titreşimli Diskli Değirmen

    Döner Numune Bölücü

    V Tipi Karıştırıcı

    Kurutma fırını

    Toz Tutma ve Filtre Sistemi

  • MTA laboratuvarlarının mevcut altyapısını güçlendirmek amacıyla Proje tarafından sağlanan diğer ekipmanlar:

    Alan Emisyon Tabancası - MineralSerbestleşme Derecesi Analiz Sistemi (FEG-MLA)

    İndüktif Eşleşmiş Plazma Optik Emisyon Spektroskopisi (ICP-OES)

    X-ışını Difraktometresi (XRD)

    Polarize Trinoküler Araştırma Mikroskobu

Bu Web Sitesi Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti’nin mali desteğiyle hazırlanmıştır. Yayının içeriğinden sadece WYG Türkiye sorumlu olup, hiçbir şekilde Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti’nin görüşlerini yansıttığı şeklinde yorumlanamaz.